14-10-2012      1 reactie(s) van lezers

Links clichémannetje

In het najaar van 1960 trok de Amerikaanse auteur John Steinbeck per auto door zijn land om vervolgens daarvan verslag uit te brengen in Reizen met Charley, waarbij de naam in de titel verwees naar zijn poedel. Waarom is niet helemaal duidelijk, maar het leek de Nederlandse journalist Geert Mak een aardig idee om deze reis samen met zijn vrouw eens over te doen en daar een dik boek over te schrijven. Mak's Reizen zonder John is deels een waardevol eerbetoon aan Steinbeck, een groot schrijver die ondanks de Nobelprijs voor de Literatuur zeker in Nederland nooit helemaal op waarde is geschat. Maar Mak wil toch in de eerste plaats zijn persoonlijke visie etaleren op de Verenigde Staten ("mijn geheime liefde") en de ontwikkeling van de plaatselijke bevolking in de afgelopen halve eeuw in beeld brengen. Dat is geen eenvoudige opgave. Over het onderwerp is namelijk al heel veel geschreven en de redelijk ontwikkelde Nederlander weet er ook al het nodige van.

Mak doet het echter voorkomen alsof er een nieuw gebied wordt ontdekt en dist overbekende verhalen op alsof ze voor het eerst worden verteld. Zo is er - echt waar - een zeer uitgebreide passage over de strijd tussen presidentskandidaten John F. Kennedy en Richard Nixon in 1960 met de conclusie dat de eerste aan het langste eind trok omdat hij er op televisie beter uitzag. Verder komt de Nederlandse ontdekkingsreiziger tot het inzicht dat de Amerikanen een heterogeen volk vormen met immense verschillen. Ja, ja, het is een land vol contrasten, zoals dat heet in artikelen van journalisten met een voorliefde voor gemeenplaatsen. Uiteraard verwijst Mak een paar keer naar Alexis de Tocqueville. Geen serieus boek over de Verenigde Staten zonder citaten van de Franse graaf. Nu zou het onbillijk zijn om het werk van een Nederlandse amateurhistoricus te vergelijken met Tocquevilles ongeëvenaarde sociologische klassieker De la Democratie en Amérique. Maar Mak had er in elk geval van kunnen opsteken dat het helpt om een leidende gedachte te hebben die de impressies en observaties met elkaar
verbindt. Mak babbelt maar door en weet het aan het eind ook niet goed meer.

Toch valt er wellicht wel een rode draad aan te wijzen in Reizen zonder John. Mak brengt hoofdzakelijk onder woorden wat het modale PvdA-lid van de Verenigde Staten vindt. Als een links clichémannetje belicht hij het land. Indianen en negers zijn slecht behandeld, George W. Bush was een sukkel, het militair-industrieel complex oefent een funeste invloed uit, de welvaart is heel erg ongelijk verdeeld, enzovoorts. Ook stelt de auteur dat de Amerikanen een puinhoop hebben achtergelaten in Irak. De dictatuur van Saddam Hoessein viel in zijn ogen blijkbaar te prefereren boven de democratie nu in het land. Wie overigens snapt wat zulke opinies met John Steinbeck te maken hebben, mag het zeggen. Reizen zonder John had wellicht een soort Verenigde Staten voor dummies kunnen worden. Maar het werd een onsamenhangend, wijdlopig boek dat vooral linkse vooroordelen over het machtigste land ter wereld bevestigt.

Zie ook: Elsevier

1 reactie(s) van lezers           



Reacties van lezers

Reageren op dit artikel is niet (meer) mogelijk.

door De Zienert op 15-10-2012 20:19

Misselijk tiepje, deze mr. Mak.
Standaard linkse windbuil. Vind dat ie uitstekend kan schrijven(terwijl zeer middelmatig), vindt dat hij zeer intelligent is(...) en weet natuurlijk waar het er bij die domme yanks aan schort. Doorspoelen die kwal.


NADENKERTJE
tevreden
UW MENING GEVRAAGD
Wat is volgens u het belangrijkste grondrecht in een echte democratie?

De vrijheid van godsdienst

De vrijheid van meningsuiting

Het anti-discriminatie beginsel

Weet niet/ Geen mening

LEZENSWAARDIG!
staringboek
EU